Giữ môi trường cho ong đen ở nhà phố, sân thượng

Những con ong nhỏ màu đen hay bu quanh chậu hoa trên ban công, chui vào khe cửa sổ gỗ cũ hay lượn quanh bồn nước sân thượng nhiều khi chính là ong đen, một tên gọi dân gian của ong dú. Chúng không có ngòi đốt và đã sống chung với phố xá lâu hơn nhiều người nghĩ, nhờ những khe tường, hốc cột, bọng cây ven đường.

Nhà phố không có vườn rộng vẫn giữ được môi trường cho ong đen. Chỉ là cách làm khác hẳn vườn quê: tính bằng chậu, bằng góc ban công, bằng việc phun thuốc muỗi ra sao.

Ong đen sống ở đâu trong thành phố

Ở khu phố cũ, ong đen hay làm tổ trong những chỗ người ta ít để ý: lỗ thoát nước bỏ không trên tường, khe giữa khung cửa gỗ và tường gạch, thân cây cổ thụ ven đường hoặc trong công viên, hốc cột bê tông bị vỡ. Ở khu mới xây, tường phẳng, cây mới trồng, chỗ ở hiếm hơn nhiều, nên ít gặp ong hơn.

Nếu nhà có một lỗ nhỏ trên tường với viền nhựa sẫm màu và ong ra vào đều vào giờ nắng, đó nhiều khả năng là một đàn đang sống. Để yên là cách tốt nhất. Cách nhận ra các loài ong nhỏ bản địa có ở mục Các loài ong dú.

Ban công và sân thượng: trồng gì cho ong

Ong đen thích hoa nhỏ, mở, dễ chui vào. Hoa kép to, nhiều lớp cánh thường ít giá trị với chúng. Một số nhóm cây chậu dễ trồng ở phố:

Quan trọng hơn loại cây là sự nối tiếp: vài chậu ra hoa lệch mùa nhau thì lúc nào cũng có cái để ong ghé.

Mối nguy lớn nhất: thuốc muỗi và xịt côn trùng

Ở thành phố, ong đen ít khi chết vì thiếu hoa mà hay chết vì hoá chất. Một số việc nên để ý:

• Xịt thuốc côn trùng ngoài ban công, lên chậu cây, lên tường có lỗ ong.
• Đợt phun thuốc diệt muỗi dạng khói trong khu dân cư. Nếu có thông báo, che kín cửa thùng nuôi và cửa tổ trên tường trong thời gian phun.
• Bón thuốc trừ sâu dạng hạt cho chậu cây đang ra hoa.
• Bôi thuốc diệt mối, diệt kiến vào khe tường có ong ở.

Muốn diệt kiến cho chậu cây, có thể dùng bẫy đặt dưới chân chậu, tránh rắc bột lên hoa.

Nếu muốn nuôi một thùng ở nhà phố

1. Chọn góc râm, nhất là tránh nắng chiều. Mái tôn sân thượng rất nóng, thùng phải có mái che riêng và cách mái một khoảng.
2. Tránh hướng gió lùa mạnh, nhất là nhà cao tầng.
3. Kê thùng trên giá có chống kiến, xa chỗ máy lạnh thổi hơi nóng ra.
4. Nói trước với hàng xóm. Ong đen không đốt nhưng người không biết có thể hoảng.
5. Đặt một khay nước nông có sỏi gần đó.

Khi chọn tổ để nuôi ở phố, nên chọn tổ đã ổn định, đàn không quá lớn. Cách xem tổ có ở mục Đánh giá tổ giống.

Bắt đầu với một đàn ong đen

Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống nhân bằng tách đàn, hợp để nuôi thử ở nhà phố, cùng mật ong dú, sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật. Xem tại ongquy.com. Muốn theo dõi đàn đều đặn mà không quên lịch kiểm tra, có thể dùng app quản lý trại ong.

Câu hỏi thường gặp