Tách đàn ong đen nơi ẩm cao: chăm 30 ngày đầu

Nhiều người gọi ong dú thân sẫm là ong đen. Ở những nơi độ ẩm luôn cao, như vườn sát sông rạch, vùng có nồm ẩm hay những tháng mưa dầm, đàn ong đen vừa tách gặp nhiều mối nguy hơn bình thường. Lý do đơn giản: vết cắt trong tổ chưa liền, mật rỉ ra, không khí ẩm giữ mùi lâu, và đó là thứ ruồi, kiến, nấm mốc chờ sẵn.

Phần cắt chia đã có nhiều bài nói. Bài này tập trung vào khoảng một tháng sau đó, lúc người nuôi hay chủ quan nhất.

Vì sao độ ẩm làm khó đàn mới tách

• Mùi mật rỉ giữ lâu: trong không khí ẩm, mùi từ vết cắt lan rộng, dụ ruồi nhỏ (loại ruồi tí hon chuyên đẻ trứng vào bầu phấn) tìm đến.
• Gỗ hút ẩm: thùng gỗ chưa khô hẳn hoặc đặt sát đất sẽ đọng hơi nước ở góc, là chỗ nấm mốc mọc.
• Quân mỏng: sau khi chia, mỗi bên chỉ còn khoảng nửa số ong, không đủ người canh cửa và quạt khô thùng.

Lịch theo dõi 30 ngày

Ruồi nhỏ: mối nguy lớn nhất

Ruồi nhỏ đẻ trứng vào bầu phấn, giòi nở ra ăn phấn và lan sang phần nuôi con, đàn yếu có thể sụp trong vài tuần. Dấu hiệu: ruồi bé xíu chạy nhanh trên nắp thùng, mùi chua lạ, khi mở thấy giòi trắng lổn nhổn trong bầu.

1. Phòng từ lúc tách: không để bầu phấn vỡ, lau sạch mọi giọt mật.
2. Thu nhỏ cửa tổ chỉ vừa một hai con ong ra vào.
3. Có thể đặt bẫy giấm loãng trong chai nhỏ cạnh thùng (không đặt trong thùng) để bắt ruồi.
4. Thấy giòi: mở thùng, vớt bỏ hết bầu bị nhiễm, lau sạch, đóng ngay. Đừng tiếc vài bầu phấn.

Kiến và nấm mốc

Kiến

Kiến vào được một lần là có thể kéo cả đàn kiến đến khuân ấu trùng. Chân giá phải đặt trong chén dầu nhớt cũ hoặc nước pha xà phòng, kiểm tra mỗi ngày vì mưa có thể làm tràn hoặc lá rụng làm cầu nối. Cắt cành cây chạm vào thùng.

Nấm mốc

Mốc trắng, mốc xanh ở góc thùng thường do hơi nước đọng. Kê thùng cao, dưới mái che thoáng, không cho nước mưa tạt. Khi kiểm tra cuối tháng, lau mốc bằng khăn khô, nếu đáy thùng ẩm thì lót một tấm gỗ mỏng đã phơi khô.

Những điều không nên làm trong tháng đầu

• Mở thùng để xem chúa đã có chưa: mỗi lần mở là một lần thả mùi và hơi ẩm vào.
• Cho ăn nước đường: ở nơi ẩm, nước đường dễ lên men và dụ ruồi.
• Dời chỗ đặt: ong đi làm sẽ lạc.
• Xịt thuốc diệt côn trùng quanh thùng để đuổi ruồi, kiến: hại chính ong mình.

Muốn tìm hiểu thêm về chỗ đặt và cách thả tổ sao cho bớt ẩm, xem mục Vận chuyển & thả tổ.

Giữ lịch chăm sóc cho đỡ quên

Người nuôi vài thùng thì nhớ được, nuôi nhiều thùng lại tách cùng đợt thì rất dễ sót. App quản lý trại ong cho ghi ngày tách và nhắc lịch kiểm từng thùng. Ai cần nguồn giống đàn ong dú khỏe để thay đàn hỏng, hoặc muốn mua mật ong dú, hộp quà mật, son dưỡng môi sáp ong dú, có thể tham khảo trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh.

Câu hỏi thường gặp