Ở nhiều vùng, người ta gọi ong dú là ong đen, vì con ong nhỏ, thân sẫm màu, bay lượn quanh hốc cây chứ không đốt ai. Người mới thích nuôi loài này vì nó hiền và dễ đặt trong vườn. Nhưng khá nhiều người mất đàn ong đen đầu tiên trong tháng đầu, rồi kết luận ong khó nuôi. Phần lớn những đàn đó đã hỏng từ lúc chọn mua, chỉ là chưa ai nhìn ra.
Ong bay ra vào nhiều nói lên quân đi làm, không nói lên chúa. Một tổ vừa tách, bên trong đang nuôi chúa mới, vẫn có ong bay rộn ràng. Vài tuần sau lớp ong già chết dần, không có lớp non thay, đàn thưa hẳn.
Khúc gỗ có tổ trông tự nhiên, nhiều người thích. Nhưng tổ bị cưa dễ vỡ bánh, chảy mật, kéo ruồi và kiến tới; đàn lại phải làm quen một nơi khác hẳn chỗ nó đã sống. Chưa kể mua tổ rừng là tiếp tay cho việc phá đàn ngoài tự nhiên.
Người bán đàng hoàng biết ngày tách của từng tổ. Câu trả lời mơ hồ là lý do đủ để xem tổ khác.
Thùng kín đặt trên xe máy, phơi nắng cả giờ là đủ làm sáp mềm, bánh sụp. Đàn về tới nhà đã mất sức.
Đàn mới về đang rối, ít quân canh cửa. Kiến tìm thấy trong một đêm là đủ.
Mỗi lần mở là ong phải trám lại nhựa, sửa lại bánh. Đàn mới cần dồn sức để học đường bay và kiếm ăn, không phải để sửa nhà mỗi ngày.
| Kiểm gì | Đạt khi | Đáng ngờ khi |
|---|---|---|
| Trứng và ấu trùng non | Thấy lứa non đều trên bánh mới | Chỉ thấy kén cũ, không có lứa mới |
| Ngày tách | Người bán nói rõ, đủ thời gian để chúa đẻ ổn | Không nhớ, hoặc mới tách gần đây |
| Kho mật phấn | Có bầu mật và bầu phấn còn đầy | Bầu rỗng, bánh khô |
| Nguồn gốc thùng | Thùng gỗ nuôi, đàn tách tại chỗ | Khúc gỗ cưa, nói bắt được trong rừng |
| Mùi và độ sạch | Mùi nhựa thơm, không giòi, không mốc | Mùi chua nồng, thấy giòi nhỏ ở kho phấn |
Nhiều điểm kiểm khác có ở mục Sai lầm khi mua.
Phần chi tiết về chở và thả tổ có ở mục Vận chuyển và thả tổ.
Không có chỗ bán nào hứa chắc một đàn không bao giờ hỏng. Chỗ đáng tin là chỗ chịu mở thùng cho xem trứng non, nói rõ ngày tách và dặn cách thả. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống từ đàn nuôi tại trại, ngoài ra còn mật ong dú, hộp quà mật và sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi; xem tại ongquy.com. Nếu muốn tìm người bán gần nhà, chợ của người nuôi ong dú là nơi đáng xem, và bảng kiểm ở trên dùng được ở bất kỳ đâu.
Ở nhiều vùng, ong đen là tên gọi ong dú loại nhỏ, thân sẫm màu, không có ngòi đốt.
Hay gặp nhất là tổ mới tách chưa có chúa đẻ ổn, chở giữa nắng, hoặc đặt chỗ nóng và bị mở thùng quá nhiều.
Không nên. Tổ cưa từ rừng dễ hỏng khi chở và làm cạn nguồn đàn tự nhiên. Nên chọn đàn nuôi trong thùng, tách tại trại.
Nên chờ khoảng một tuần. Trước đó chỉ quan sát bên ngoài.
Ong ra vào đều, mang phấn về chân, không có kiến bám, và khi mở sau một tuần thấy lứa trứng non mới.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Số tổ ong đen nên mua do vườn nhà quyết định: bao nhiêu góc mát, khô, không đường kiến và có bao nhiêu hoa quanh năm. Bảng gợi ý theo kiểu nhà phố, sâ
Mua tổ ong đen về, khi đàn có chuyện nên nhắn người bán thế nào để được giúp nhanh. Năm phần của một tin nhắn tốt, các lỗi hỏi hay gặp và việc nên trá
Chủ vườn cây ăn trái mua tổ ong đen thường hỏi: phun thuốc có chết ong không, ong có giúp đậu trái không, đặt tổ chỗ nào trong vườn. Trả lời thẳng từn
Người mới nuôi ong đen hay hỏng ở tuần đầu chỉ vì tò mò mở nắp. Lời dặn quan trọng nhất: thả tổ xong thì để yên. Kèm lịch theo dõi từ bên ngoài và khi
Nhận biết các loài ong nhỏ bản địa hay bị nhầm với ong dú: ong ruồi, ong muỗi, ong đen không ngòi, các loài ruồi giả ong. Thiên về phân biệt hình thái.