Chủ vườn mua tổ ong đen hay hỏi gì: thuốc, trái, chỗ đặt

Có một nhóm người mua tổ ong đen rất riêng: chủ vườn. Họ không mua để thu mật là chính. Họ thấy ong nhỏ đen bay trong vườn nhà hàng xóm, nghe nói có ong thì trái đậu đều hơn, và muốn đặt vài thùng giữa hàng cây. Câu hỏi của họ cũng khác hẳn người nuôi ở phố. Ít ai hỏi mật bao nhiêu; câu đầu tiên thường là «tôi phun thuốc thì sao?».

Câu hỏi số một: phun thuốc thì ong có chết không

Có thể chết. Ong ra hoa, lá đúng lúc vừa phun thì mang thuốc về tổ, cả đàn bị ảnh hưởng. Đây là lý do nhiều chủ vườn mua tổ rồi mất đàn ngay mùa đầu mà không hiểu vì sao. Trước khi mua, chủ vườn nên tự trả lời ba câu:

1. Một năm vườn phun mấy đợt, phun loại gì, phun vào giai đoạn nào?
2. Có phun lúc cây đang ra hoa rộ không?
3. Vườn hàng xóm sát bên có phun nặng không? Ong bay sang đó cũng như bay trong vườn mình.

Nếu vườn phun dày và phun cả lúc hoa nở, nên chỉnh lịch phun trước rồi hãy mua ong. Khi buộc phải phun, phun lúc chiều muộn khi ong đã về tổ, tránh phun thẳng vào hoa, và giữ tổ đóng cửa hoặc đưa ra xa trong ngày phun nếu được.

Ong đen có giúp trái đậu nhiều hơn không

Ong đen là ong nhỏ, đi kiếm mật và phấn ở hoa, nên có góp vào việc thụ phấn, đặc biệt với cây có hoa nhỏ và nở nhiều. Nhưng nên nghe câu này một cách tỉnh táo. Trái đậu nhiều hay ít còn do thời tiết lúc ra hoa, sức cây, phân nước và nhiều loài côn trùng khác. Người bán hứa «đặt ong là trái tăng gấp mấy lần» là đang hứa quá. Coi ong như một người phụ giúp trong vườn, không phải phép màu.

Bảng hỏi đáp nhanh cho chủ vườn

Đặt tổ ở đâu trong vườn

Vườn cây ăn trái có lợi thế lớn là bóng mát, nhưng cũng có những chỗ không nên đặt:

• Nên đặt ở bìa vườn, dưới tán cây lâu năm, nơi có nắng sáng nhẹ, khuất nắng chiều.
• Nên đặt gần lối đi thường ngày để mình dễ nhìn cửa tổ mỗi sáng.
• Tránh chỗ trũng đọng nước, sát mương có kiến làm tổ, ngay cạnh luống cây hay phun thuốc.
• Tránh treo lên cành cây đong đưa; nên kê trên giá có chân chặn kiến.

Cửa tổ quay về khoảng trống thoáng, đừng quay thẳng vào bụi rậm. Ong cần đường bay rõ ràng để ra vào. Vận chuyển tổ vào vườn và thả tổ thế nào cho đàn quen chỗ mới có ở mục Vận chuyển & thả tổ.

Câu hỏi chủ vườn nên hỏi lại người bán

Không chỉ người bán trả lời; chủ vườn cũng nên hỏi ngược lại người bán: đàn này đang sống trong vườn hay ở hiên nhà? Đàn quen sống giữa cây trái thường vào vườn mới dễ hơn. Hỏi thêm loài ong đen này hiền hay dữ khi động tổ, vì vườn có người ra vào hái trái thường xuyên. Muốn biết cách tự soi một tổ trước khi nhận, xem mục Đánh giá tổ giống.

Bắt đầu từ đâu

Với chủ vườn, cách ít rủi ro là đặt thử một vài thùng đàn đã ổn định, theo dõi một mùa xem lịch phun và chỗ đặt có hợp không, rồi mới tăng. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống tách từ đàn trong trại, cùng mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật. Khi có vài thùng trở lên, ghi lại ngày phun thuốc, ngày mở thùng kiểm tra trên app quản lý trại ong sẽ giúp nhìn ra đợt phun nào làm đàn yếu đi.

Câu hỏi thường gặp