Giá tổ ong đen ở miệt vườn: tính tới lúc tổ yên

Ở miệt vườn Nam Bộ, nhiều nhà có sẵn vườn chôm chôm, sầu riêng, xoài, nhãn, rồi muốn đặt thêm vài tổ ong đen cho vui và có chút mật. Lúc hỏi giá, ai cũng chỉ hỏi «tổ bao nhiêu». Nhưng ở vườn đất thấp, ẩm, nhiều kiến và có mùa nước lên, cái giá thật phải tính tới lúc tổ đã yên chỗ dưới tán cây, chứ không dừng ở lúc người bán giao thùng.

Theo chân một tổ từ chỗ bán vào vườn

Thử hình dung một tổ ong đen đi từ trại người bán về tới vườn nhà, mỗi chặng đều có một khoản phải tính:

1. Tại chỗ bán: tiền tổ, gồm đàn ong và thùng. Đây là khoản duy nhất có trên báo giá.
2. Trên đường: phí chở, hoặc công tự đi lấy. Đường đê, đường đất gồ ghề làm thùng xóc, bọng mật dễ vỡ.
3. Lúc đặt: giá kê, chân chống kiến, mái che.
4. Mấy tuần đầu: thời gian ra thăm, xử lý kiến, che nắng chiều.
5. Khoản rủi ro: nếu tổ hỏng thì mất toàn bộ tiền tổ và công sức.

Cộng cả năm chặng mới ra được giá thật của một tổ đang sống trong vườn mình.

Ba khoản riêng của vườn miệt vườn

Kiến: đối thủ số một

Vườn cây ăn trái thường có kiến vàng, kiến đen làm tổ trên cành, dưới gốc. Ong đen không đốt, nên đàn dựa vào ong gác cửa và keo sáp để giữ tổ; một đàn kiến lớn bò vào được là đàn ong khó trụ. Chân kê phải có chén nước hoặc lớp chống kiến, và phải giữ không cho cành cây, dây leo chạm vào thùng làm cầu cho kiến.

Ẩm và nước lên

Đất vườn thấp, mương rạch quanh nhà, mùa mưa đọng ẩm lâu. Thùng đặt sát đất dễ hút ẩm, mốc. Giá kê cần đủ cao, mái che phải chắn được mưa tạt. Nơi có mùa nước nổi thì chọn chỗ đặt cao hơn mức nước thường lên.

Thuốc phun trong vườn

Đây là khoản dễ bị quên nhất. Vườn nhà hoặc vườn bên cạnh có phun thuốc thì ong đi kiếm ăn có thể bị ảnh hưởng. Trước khi mua tổ, nên nói chuyện với nhà bên về lịch phun, và đặt tổ xa phía vườn hay phun.

Mua gần hay mua xa

Giá rẻ ở tỉnh khác nghe hấp dẫn, nhưng ở miệt vườn đường sá nhiều đoạn xóc, có khi phải qua phà, đi xe máy lâu. Đàn bị xóc lâu trong thùng dễ vỡ bọng mật, mật chảy làm dính ong. Một tổ mua gần, chở trong giờ mát, đặt xuống vườn khi ong còn khỏe thường kinh tế hơn. Thêm nữa, đàn nuôi ở vùng gần thì đã quen mùa mưa, mùa khô kiểu Nam Bộ. Cách chở và thả tổ cho đỡ hao có ở chuyên mục Vận chuyển & thả tổ.

Chọn lúc đặt tổ

Đặt tổ mới vào lúc mưa dầm nhiều ngày thì ong ít ra kiếm ăn đúng lúc đàn cần làm quen chỗ mới. Nên chọn những đợt trời ráo, vườn đang có cây trổ bông. Cây ăn trái ra hoa theo mùa, nên để ý vườn mình mùa nào bông nhiều để canh thời điểm. Một vài sai sót người mua miệt vườn hay gặp có ở Sai lầm khi mua.

Có tổ ong đen đàng hoàng thì hỏi ở đâu

Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh cũng nằm trong vùng khí hậu Nam Bộ hai mùa mưa nắng, có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và mấy món từ sáp ong dú như son dưỡng môi; xem ở ongquy.com. Khi hỏi, kể rõ vườn mình trồng cây gì, có kiến nhiều không, có mùa nước lên không, để được tư vấn cách đặt cho hợp. Ai thích tự tay ghi chép lịch thăm tổ, lần kiểm kiến, ngày trời mưa, thì app quản lý trại ong giúp ghi lại cho khỏi quên.

Câu hỏi thường gặp